BİRİNCİ BASAMAK TEMEL SAĞLIK VE YATAKLI TEDAVİ KURUMLARINDA ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK SENDROMU VE İŞ DOYUMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Zihniye OKRAY, Güley BİLGİ ABATAY

Abstract


The purpose of the study was to compare job burn-out and job satisfaction among nurses of  primary health care and inpatient treatment instutitions according to some socio-demographical variables. Sample of the study was formed from volunteer nurses who was working in primary health care and inpatient treatment institutions of TRNC Health Ministery. Sociodemographic data form prepared by the researcher, Maslach Burn Out Inventory and Minessota Job Satisfaction Scale were administered to the sample.  55.7% of the participanst was working in Inpatient Treatment Institutions and 44.3% of the participants was working in Primary Health Care Facilities. Although there was no statistical significance female participants had less emotional exhaustion, more personal accomplisment and more job satisfaction than male participants. In emotional exhaustion subscale male participants have more exhaustion than female participants ( F: 4.616, t: 0.034, p: 0.025, p<0.05). Emotional exhaustion is negatively correlated (r2: -0,324, p<0,01)  and internal satisfaction is positively correlated (r2: 0,227, p<0,05) with age. Single participants( 31,58±6,89)  are more emotionally exhausted ( F: 3,288, t: 0,025, p: 0,045)   than married couples (25,64±7,18). Also single participants(27,83±6,50) have more external satisfaction (F: 4,144, t:0,009, p:0,030, p<0,05)  than married (24,13± 3,76) and divorced  (20,60±3,57)  participants. Head Nurses (35,50±0,70),  are the most emotionally exhausted (F: 3,687, t:0,029, p: 0,038. p<0,05)  group among responsible nurses (21,44±5,89)  and nurses (26,44±7,35). Cumulative working years in occupation is negatively correlated (r: -0,292. P: 0,006, p<0,01) with emotional exhaustion. Although there are some contradictions about the relationships between sociodemographical variables that are most effective in literature in this study socio demographical variables are effective factors on job burn out and job satisfaction. Burnout syndrome awareness should be raised and also individual and organization precautions must be taken.

Key Words: Burn-out, job satisfaction, head nurse, TRNC, primary health

ÖZET

Birinci Basamak Temel Sağlık Hizmetlerinde ve Yataklı Tedavi Kurumlarında çalışan hemşirelerin tükenmişlik sendromlarınının ve işten aldıkları doyumlarının bazı sosyodemografik değişkenlere göre incelenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini KKTC Sağlık Bakanlığına bağlı olarak çalışan Yataklı Tedavi Kurumları ve Birinci Basamak Temel Sağlık Hizmetleri hemşirelerinden gönüllü olanlar oluşturmaktadır. Araştırmada araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgi formu, Maslach Tükenmişlik Envanteri ve Minessota İş Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan deneklerin % 55.7’si Yataklı Tedavi Kurumlarında, %44.3’ü ise birinci basamak temel sağlık hizmetlerinde çalışmaktadır. Kadınların erkeklere oranla daha az duygusal tükenme yaşadıkları, kişisel başarı eksikliğini daha az hissettiğini, iş doyumlarının daha yüksek olduğu görülürken bu yükselmeler istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar ortaya çıkarmamıştır. Duyarsızlaşma alt boyutunda (F: 4.616, t: 0.034, p: 0.025, p<0.05) erkeklerin duyarsızlaşma puanları (14,35±14,44) kadınların duyarsızlaşma puanlarına (9,80± 4,39) göre daha yüksektir. Yaş arttıkça duygusal tükenme ( r2: -0,324, p<0,01) azalmaktadır. Yaş arttıkça içsel doyum ( r2: 0,227, p<0,05) da artmaktadır. Duygusal tükenme alt ölçeğinde bekar ( 31,58±6,89) deneklerin evlilere (25,64±7,18) göre  daha fazla duygusal tükenme ( F: 3,288, t: 0,025, p: 0,045)  yaşadıkları Tukey ile yapılan ileri istatistiksel inceleme sonucu tesbit edilmiştir. Bekar (27,83±6,50)  deneklerin evli ( 24,13± 3,76) ve boşanmış (20,60±3,57)  deneklere göre daha fazla dışsal doyum ( F: 4,144, t:0,009, p:0,030, p<0,05)  elde ettikleri tesbit edilmiştir. Başhemşirelerin  ( 35,50±0,70), sorumlu hemşire [1](21,44±5,89) ve hemşireler (26,44±7,35) göre daha fazla duygusal tükenme ( F: 3,687, t:0,029, p: 0,038. p<0,05) yaşadıkları tesbit edilmiştir. Deneklerin meslekteki toplam çalışma yılları arttıkça duygusal tükenme puanları ( r: -0,292. P: 0,006, p<0,01) azalmaktadır. Tükenmişlik literatüründe sosyodemografik değişkenlerin hangilerinin en etkili olduğuyla ilgili çelişkiler olmasına rağmen bu çalışmada sosyodemografik değişkenler tükenmişlik sendromu ve iş doyumu üzerinde etkili faktörlerdir.Tükenmişlik sendromu ile ilgili bilinçlendirme  yapılmalı, kurumsal ve bireysel önlemler alınması gerekmektedir.

Anahtar Sözcükler: Tükenmişlik, iş doyumu, başhemşire, KKTC, Temel Sağlık



Full Text: FULL TEXT PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.